Czy podłogi ESD muszą być testowane w warunkach niskiej wilgotności?

Podłogi ESD (1)

Tak, na etapie kwalifikacji produktu. Podłogi ESD są kwalifikowane przy wilgotności względnej (RH) wynoszącej 12% ± 3% lub przy najniższej rocznej wilgotności względnej w obiekcie, o ile zezwala na to norma ANSI/ESD S20.20-2021. Zainstalowane posadzki są zazwyczaj sprawdzane na miejscu i nie ma potrzeby obniżania wilgotności względnej do poziomu 12%.

Niejasność wynika z pomylenia trzech różnych rodzajów testów. Kwalifikacja produktu polega na sprawdzeniu materiału podłogowego przed użyciem. Testy odbiorcze dotyczą sprawdzenia podłogi po montażu. Weryfikacja zgodności polega na sprawdzeniu podłogi podczas codziennego użytkowania. Każdy z tych testów ma inny cel i inne wymagania dotyczące wilgotności.

Rodzaj testu Cel Warunki wilgotnościowe
Kwalifikacja produktu Przed użyciem należy sprawdzić, czy produkt do podłóg spełnia wymagania dotyczące dopuszczalnych wartości 12% ± 3% wilgotności względnej (RH), 23°C ± 3°C lub najniższa roczna wilgotność względna w obiekcie, jeśli norma na to pozwala
Testy akceptacyjne Sprawdź zamontowany system podłogowy Należy postępować zgodnie z procedurą wykonywaną na miejscu, określoną w metodzie badawczej
Weryfikacja zgodności Należy upewnić się, że podłoga nadal spełnia wymagania eksploatacyjne Jest zgodny z udokumentowanym programem kontroli ESD

Sam raport z badań przy wartości 50% RH jest częstym źródłem niejasności. Może on być ważny, ale niekoniecznie spełnia warunek kwalifikacyjny wymagany w danym programie.

Dlaczego niska wilgotność wpływa na rezystancję posadzek ESD?

Niektóre materiały podłogowe chroniące przed wyładowaniami elektrostatycznymi (ESD) wykorzystują częściowo wilgoć do przewodzenia ładunku. Gdy powietrze się osusza, ich rezystancja może wzrosnąć. Inne materiały zawierają wypełniacze lub sieci przewodzące i mogą wykazywać mniejsze zmiany. Ich właściwości należy oceniać na podstawie wyników badań, a nie wyłącznie na podstawie rodzaju materiału.

Różne rodzaje podłóg przewodzą ładunek elektryczny w różny sposób. Niektóre kompozycje zawierają dodatki wrażliwe na wilgoć lub wykorzystują mechanizmy jonowe, przez co ich rezystancja może się zmieniać wraz ze zmianami wilgotności względnej (RH). W innych zastosowano wypełniacze przewodzące, takie jak węgiel, rozłożone w materiale w celu utworzenia ciągłej ścieżki przewodzenia. Mogą one charakteryzować się większą stabilnością, jednak nigdy nie należy zakładać, że tak będzie. Rodzaj wypełniacza, jego rozmieszczenie, struktura warstw, obróbka powierzchni oraz zużycie – wszystkie te czynniki wpływają na wynik. Dwie podłogi winylowe o tej samej nazwie mogą zachowywać się zupełnie inaczej przy wilgotności względnej wynoszącej 12% RH.

Stan powierzchni również ma znaczenie. Wosk, pozostałości po czyszczeniu i kurz mogą wpływać na odczyty rezystancji – czasami powodując jej wzrost, a czasami sprawiając, że wyniki są niespójne. Wynik pomiaru przy niskiej wilgotności odzwierciedla zatem stan całego produktu i jego powierzchni, a nie tylko materiału podstawowego.

Jakie wymagania stawiane są w normach ESD w odniesieniu do badań w warunkach niskiej wilgotności?

Norma ANSI/ESD S20.20 nie nakłada obowiązku regulacji wilgotności. Wymaga ona, aby elementy służące do kontroli ESD były kwalifikowane, zazwyczaj w warunkach wilgotności względnej 12% ± 3% i temperatury 23°C ± 3°C lub – o ile jest to dozwolone – przy najniższej rocznej wilgotności względnej występującej w danym obiekcie.

Zgodnie z normą ANSI/ESD STM7.1-2020 laboratoryjna kwalifikacja produktów obejmuje dwa etapy kondycjonowania wilgotnościowego. Próbki są poddawane kondycjonowaniu przy wilgotności względnej 12% ± 3% przez co najmniej 72 godziny, a następnie poddawane badaniu; następnie są poddawane kondycjonowaniu przy wilgotności względnej 50% ± 5% przez co najmniej kolejne 72 godziny i ponownie poddawane badaniu. W obu etapach stosuje się temperaturę 23°C ± 3°C. Należy sprawdzić odpowiedni tekst normy, aby dowiedzieć się, jakie wyniki z każdego etapu są wymagane w ramach danego programu. Podłoga jest badana pod kątem rezystancji do punktu uziemienia oraz rezystancji międzypunktowej. Wspólna wartość graniczna dla obu parametrów wynosi mniej niż 1,0 × 10^9 Ω. Norma IEC 61340-4-1 jest technicznie równoważna normie STM7.1, więc raporty dostawców mogą powoływać się na każdą z nich.

Norma S20.20-2021 dopuszcza również przeprowadzenie kwalifikacji przy najniższej rocznej wilgotności panującej w obiekcie. Dotyczy to wyłącznie elementów, które pozostają w obiekcie, a konieczne jest przedstawienie obiektywnych dowodów potwierdzających wilgotność względną, przy której przeprowadzono badanie. Procedura ta musi być zgodna z udokumentowaną procedurą organizacji. Nie należy zakładać, że jest ona identyczna ze standardową procedurą laboratoryjną.

Produkty, które zostały wcześniej zakwalifikowane, zasadniczo nie wymagają ponownej kwalifikacji wyłącznie z powodu wdrożenia normy S20.20-2021 przez zakład, pod warunkiem że dotychczasowa kwalifikacja pozostaje ważna. Zmiany w produkcie lub jego przeznaczeniu mogą wymagać dalszej oceny.

Jeśli w Twoim własnym planie kontroli ESD określono dopuszczalne wartości wilgotności, musisz je monitorować i rejestrować, jakie działania podejmujesz, gdy warunki wykraczają poza ten zakres.

Standard Co obejmuje
ANSI/ESD STM7.1-2020 Metoda badania rezystancji podłogi: kwalifikacja, odbiór, monitorowanie
ANSI/ESD STM97.1 Metoda badania odporności osoby, obuwia i systemu podłogowego
ANSI/ESD STM97.2 Metoda pomiaru napięcia ciała podczas chodzenia
ANSI/ESD S20.20-2021 Wymagania programu kontroli ESD i granice kwalifikacyjne
IEC 61340-5-1 Wymagania międzynarodowego programu kontroli ESD

Zgodnie z normą S20.20-2021 obuwie i systemy podłogowe stosowane do uziemienia personelu muszą spełniać dwa wymagania: rezystancja poniżej 1,0 × 10^9 Ω oraz szczytowe napięcie na ciele poniżej 100 V. Sama rezystancja podłogi nie stanowi dowodu na prawidłowe działanie systemu uziemienia personelu, ponieważ istotne znaczenie ma również obuwie.

Czy zamontowane posadzki ESD wymagają ponownego badania przy wilgotności względnej wynoszącej 12%?

Zazwyczaj nie. Jeśli podłoga została prawidłowo zakwalifikowana, ułożone podłogi są sprawdzane w ramach testów odbiorczych i zgodności w normalnych warunkach panujących na placu budowy. Dodatkowe kontrole wilgotności są konieczne tylko w szczególnych przypadkach.

W normie STM7.1 montaż podłogi traktowany jest oddzielnie od kwalifikacji produktu. Testy odbiorcze przeprowadza się na gotowej podłodze, a bieżące kontrole odbywają się zgodnie z planem weryfikacji. Badania przeprowadzone przed utwardzeniem kleju mogą dać wyniki odbiegające od wartości końcowych, dlatego należy przestrzegać czasu utwardzania podanego przez producenta.

W poniższych przypadkach warto rozważyć dodatkową kontrolę poziomu wilgotności:

  • Brak raportu o kwalifikacji przy odpowiedniej wilgotności.
  • W Państwa obiekcie panuje obecnie niższa wilgotność niż ta, dla której podłoga została zakwalifikowana. Zgodnie z wytycznymi ESDA urządzenia muszą działać przy najniższej wilgotności występującej w danym obiekcie, a w przypadku obiektów, w których wilgotność względna spada poniżej około 91 TP3T, należy przeprowadzić weryfikację właśnie na tym najniższym poziomie.
  • Podłoga uległa zmianie – na przykład zastosowano nową powłokę, inny klej lub przeprowadzono naprawę.
  • Test na miejscu zakończył się niepowodzeniem i musisz znaleźć przyczynę.

Technik sprawdzający na miejscu zamontowaną podłogę ESD

W jaki sposób przeprowadza się badania podłóg ESD w warunkach niskiej wilgotności?

W celu przeprowadzenia kwalifikacji należy poddać próbki warunkom wilgotności względnej 12% ± 3% oraz temperatury 23°C ± 3°C przez co najmniej 72 godziny, a następnie zmierzyć rezystancję względem punktu uziemienia oraz między punktami. W przypadku już ułożonych podłóg należy przeprowadzić badanie na miejscu i odnotować panujące warunki.

Kwalifikacja produktów laboratoryjnych

  • Należy używać komory klimatycznej wyposażonej w urządzenie do regulacji wilgotności.
  • Próbki należy poddać kondycjonowaniu przez co najmniej 72 godziny w warunkach wilgotności względnej 12% ± 3% oraz temperatury 23°C ± 3°C.
  • Należy zmierzyć rezystancję względem punktu uziemienia oraz między dwoma punktami przy użyciu skalibrowanego sprzętu i elektrod o masie 5 funtów (2,27 kg), określonych w metodzie badawczej. W raportach dostawców zazwyczaj bada się pięć próbek.
  • W przypadkach, w których wymaga tego program, należy przetestować połączenie obuwia i podłogi zgodnie z normami STM97.1 i STM97.2. Wyniki odnoszą się wyłącznie do konkretnego obuwia i podłogi, które zostały poddane badaniu.

Weryfikacja powierzchni podłogi po ułożeniu

  • Należy zarejestrować temperaturę i wilgotność względną w momencie przeprowadzania badania za pomocą skalibrowanego higrometru.
  • Zwróć uwagę na powierzchnię podłogi: pozostałości środków czyszczących, wosk, kurz lub ślady zużycia.
  • Należy sprawdzić połączenia uziemiające oraz upewnić się, że klej utwardził się przez czas określony przez producenta.
  • Przeprowadź testy w punktach określonych w planie i użyj prawdziwego obuwia ESD do kontroli systemu.

To, że próbka przeszła testy laboratoryjne, nie gwarantuje, że zainstalowany system również je przejdzie. Na ostateczny wynik wpływają: klej, uziemienie, czystość powierzchni oraz obuwie.

Megomier i elektrody do pomiaru rezystancji podłogi pod kątem wyładowań elektrostatycznych (ESD)

Co należy zrobić, jeśli posadzka ESD ulegnie uszkodzeniu w suchych warunkach?

Przed wymianą podłogi należy ustalić przyczynę. Należy sprawdzić przyrząd pomiarowy, powierzchnię, uziemienie i instalację, porównać odczyty przy różnych poziomach wilgotności oraz powtórzyć pomiary po każdej naprawie.

Nieprawidłowy wynik pomiaru nie zawsze oznacza, że problem leży po stronie materiału podłogowego. Przed przystąpieniem do sprawdzania montażu i materiału podłogowego należy najpierw sprawdzić sprzęt pomiarowy oraz stan powierzchni.

Sprawdź Dlaczego
Kalibracja przyrządów i metoda badawcza Wyklucza błąd pomiaru
Zanieczyszczenia powierzchniowe: środek czyszczący, wosk, osad Warstwa powierzchniowa może wpływać na wynik pomiaru
Klej przewodzący i połączenia uziemiające Wyklucza usterkę instalacji
Odczyty przy różnych poziomach wilgotności względnej Pomaga wykryć ewentualne zmiany związane z wilgotnością, gdy pozostałe warunki badania są kontrolowane
Obuwie ESD i próba napięciowa podczas chodzenia Potwierdza pełny system kadrowy
Podjęcie działań naprawczych, a następnie ponowne przeprowadzenie testu Potwierdza, że poprawka zadziałała

Tymczasowych sprayów antystatycznych nie należy traktować jako trwałego rozwiązania bez uprzedniej weryfikacji. Rozwiązaniem może być odpowiednio dobrana powłoka podłogowa ESD, jednak należy sprawdzić jej rezystancję, trwałość, wymagania konserwacyjne oraz kompatybilność z istniejącą podłogą.

W jaki sposób nabywcy mogą sprawdzić działanie urządzenia w warunkach niskiej wilgotności przed złożeniem zamówienia?

Poproś o protokół z badań, w którym podano wilgotność, temperaturę, czas kondycjonowania, metodę badawczą oraz zmierzone wartości rezystancji dla konkretnej podłogi, którą zamierzasz kupić. Protokół zawierający jedynie oznaczenie 50% RH może okazać się niewystarczający.

W raporcie dostawcy sprawdzam następujące informacje:

  • Metoda badawcza: ANSI/ESD STM7.1 lub IEC 61340-4-1.
  • Warunki testowe: wilgotność względna, temperatura i czas kondycjonowania.
  • Wartości pomiarowe rezystancji względem punktu uziemienia oraz między punktami, a nie tylko stwierdzenie, że wynik jest w normie.
  • Wyniki badań obuwia i systemu podłogowego, o ile są dostępne, oraz potwierdzenie, że obuwie używane w Państwa obiekcie zostało zatwierdzone do stosowania z danym systemem podłogowym.
  • Czy badana próbka odpowiada produktowi, który kupujesz, w tym pod względem grubości i budowy.

Raport przedstawiający wyłącznie wyniki przy wilgotności względnej 50% może być dopuszczalny w ramach odstępstwa dotyczącego kwalifikacji specyficznej dla danego obiektu, przewidzianego w normie ANSI/ESD S20.20-2021. Wymaga to, aby udokumentowana najniższa roczna wartość wilgotności względnej wynosiła co najmniej 50%, podłoga pozostawała w obrębie tego obiektu oraz aby spełnione były pozostałe wymagania kwalifikacyjne. W przeciwnym razie konieczne będzie przedstawienie dodatkowych dowodów kwalifikacyjnych, zwłaszcza jeśli podłoga będzie eksploatowana w miejscach, gdzie wilgotność spada poniżej tej wartości.

Rodzaj materiału nie gwarantuje właściwości użytkowych, dlatego należy poprosić o przedstawienie dowodów opartych na konstrukcji.

Rodzaj materiału Co należy sprawdzić
Jednorodny winyl ESD Dane z badań dotyczących ciągłej ścieżki przewodzącej i niskiej wilgotności
Wielowarstwowa folia winylowa ESD Struktura warstw, ścieżka przewodząca oraz wyniki testów systemu
Gumowe posadzki ESD Badania składu, odporności na niską wilgotność oraz testy systemu obuwia
Powłoki podłogowe chroniące przed wyładowaniami elektrostatycznymi (ESD) Wyniki pomiarów przy niskiej wilgotności, właściwości użytkowe po zużyciu oraz wymagania konserwacyjne

Należy wziąć pod uwagę nie tylko początkową cenę posadzki, ale także koszty konserwacji, ewentualnego ponownego malowania oraz kontroli. Zakres wilgotności, natężenie ruchu oraz układ uziemienia łatwiej jest ustalić na etapie projektowania, przed montażem.

Analiza karty charakterystyki technicznej posadzki ESD

Często zadawane pytania

Czy wystarczy protokół z badań przy 50% RH?

Nie zawsze. W przypadku kwalifikacji posadzek laboratoryjnych zgodnie z normą ANSI/ESD STM7.1-2020 określony warunek niskiej wilgotności wynosi 12% ± 3% RH. Wynik 50% RH może zostać zaakceptowany tylko wtedy, gdy udokumentowana najniższa roczna wartość wilgotności względnej wynosi co najmniej 50%, podłoga pozostaje w obiekcie, a pozostałe wymagania kwalifikacyjne są spełnione.

Jak często należy przeprowadzać kontrolę podłogi ESD?

Należy postępować zgodnie z udokumentowanym planem weryfikacji zgodności, w którym częstotliwość kontroli powinna być ustalona na podstawie oceny ryzyka i wyników z przeszłości. Należy przeprowadzać dodatkowe kontrole w przypadku wyjątkowo suchych warunków, po zakończeniu prac konserwacyjnych lub gdy wcześniejsze wyniki wskazują na potencjalny problem.

Czy powłoka ESD może naprawić podłogę, która ulega uszkodzeniu przy niskiej wilgotności?

Czasami. Prawidłowo dobrana i sprawdzona powłoka może przywrócić właściwości użytkowe. Tymczasowego natrysku nie należy traktować jako trwałej naprawy. Najpierw należy sprawdzić odporność, zużycie, wymagania konserwacyjne oraz kompatybilność z istniejącą posadzką.

Czy klej przewodzący pomaga w przypadku wysokiej rezystancji w suchym powietrzu?

Pomaga to w zapewnieniu ścieżki uziemienia, co wpływa na rezystancję w punkcie, który można uziemić. Nie jest w stanie rozwiązać problemu powierzchni górnej, która charakteryzuje się wysoką rezystancją międzypunktową. Potrzebna jest zarówno odpowiednia podłoga, jak i odpowiednia ścieżka uziemienia.

Wnioski

Przeprowadź testy podłogi ESD przy odpowiedniej wilgotności, a następnie sprawdź zamontowaną podłogę na miejscu. Poproś o raporty przedstawiające warunki testowe i krok po kroku zidentyfikuj przyczyny niepowodzeń.


O autorze: Pracuję w dziale kontroli jakości u producenta podłóg ESD. Codziennie sprawdzam jakość produktów oraz wspieram realizację projektów dotyczących podłóg ESD – zarówno na zamówienie, jak i hurtowych – dla klientów z branży elektronicznej, pomieszczeń czystych oraz przemysłu. Skupiam się na właściwościach materiałów, szczegółach produkcyjnych oraz optymalizacji projektów.

Potrzebujesz pomocy przy sprawdzeniu podłogi ESD? Jeśli planujesz realizację projektu lub Twoja podłoga nie przeszła testu w porze suchej, wyślij mi prywatną wiadomość. Podaj mi zakres wilgotności, obowiązujące normy oraz przeznaczenie podłogi, a pomogę Ci przeanalizować dane z testów i dobrać podłogę, która sprawdzi się przez cały rok.